2015 › Trails

TRAILS

2015

Antisociaal gedrag en externaliserende problemen: De werking van de HPA-as voorspelt de ontwikkeling van psychiatrische stoornissen

Auteurs: Nederhof E, Van Oort FV, Bouma EM, Laceulle OM, Oldehinkel AJ, Ormel J

Wat was al bekend over dit onderwerp?

  • De oorzaken van emotionele en gedragsproblemen overlappen tenminste gedeeltelijk.
  • Het anders functioneren van de hypothalamus hypofyse bijnieras, ook wel HPA-as genoemd, wordt in verband gebracht met verschillende psychische problemen.
  • Het functioneren van de HPA-as kan gemeten worden direct na het wakker worden, in rust, of voor, tijdens en na afloop van een stressvolle opdracht zoals een spreekbeurt.

Wat deze studie toevoegt?

  • Jongeren bij wie de HPA-as langzamer herstelt na een spreekbeurt, lopen een hoger risico op het ontwikkelen van psychische problemen.
  • Dit verhoogde risico geldt zowel voor emotionele als voor gedragsproblemen.
  • Langzamer herstel zou misschien kunnen betekenen dat jongeren de spreekbeurt ervaarden als onvoorspelbaarder en oncontroleerbaarder dan andere jongeren.
Link naar publicatie

Antisociaal gedrag en externaliserende problemen: Structure matters: The role of clique hierarchy in the relationship between adolescent social status and aggression and prosociality

Auteurs: Pattiselanno K, Dijkstra JK, Steglich CEG, Vollbergh WAM, Veenstra R

Wat was er al bekend over dit onderwerp?

  • Cliques van leeftijdsgenoten vormen een belangrijke context voor de sociale ontwikkeling van jongeren.
  • Vaak hebben leden in cliques min of meer een gelijke sociale status, maar er kunnen ook statusverschillen bestaan tussen deze leden.
  • Het is onbekend hoe deze statusverschillen gerelateerd zijn aan het gedrag van individuele leden. In deze studie gaat het specifiek over agressie en prosociaal gedrag.

Wat deze studie toevoegt?

  • Agressie en prosociaal gedrag zijn sterker gerelateerd aan individuele sociale status in cliques (met alleen meiden óf alleen jongens) waar er relatief meer jongeren met een hoge dan een lage status zijn. 
  • Deze associaties werden alleen gevonden in cliques met alleen jongens of alleen meiden maar niet in cliques met zowel jongens als meiden.
Link naar publicatie

Antisociaal gedrag en externaliserende problemen: Een stressvolle jeugd en de kans op psychiatrische stoornissen

Auteurs: Oldehinkel AJ, Ormel J

Wat was al bekend over dit onderwerp:

  • Vroege stressvolle ervaringen hangen samen met minder welbevinden en meer psychische problemen in het latere leven. 
  • Meer kans om problemen te hebben betekent echter niet automatisch dat ook de kans om problemen te krijgen verhoogd is.
  • Om het effect van vroege stress op latere psychische problemen goed te begrijpen, is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen verschillende soorten stress en tussen verschillende soorten psychische problemen.

Wat deze studie toevoegt:

  • Kinderen met veel stress hebben een verhoogde kans om depressief te worden, maar dat risico neemt af naarmate ze ouder worden.
  • De kans op om angstklachten te krijgen is kleiner, maar neemt niet af over de tijd. 
  • Een inschatting van de totale hoeveelheid stress in de kindertijd is een betere voorspeller van latere psychische problemen dan specifieke gebeurtenissen in die periode.
Link naar publicatie

Antisociaal gedrag en externaliserende problemen: De psychische gezondheid van Nederlandse adolescenten: een TRAILS verslag van de prevalentie, ernst, continuïteit en leeftijd van ontstaan van DSM-gedefinieerde psychische stoornissen

Auteurs: Ormel J, Raven D, Van Oort FVA, Hartman CA, Reijneveld SA, Veenstra R, Vollebergh WAM, e.a.

Wat was al bekend over dit onderwerp

  • Veel van de psychische problemen bij volwassenen beginnen in de adolescentie.
  • Kennis over het optreden van psychische stoornissen in adolescenten in Nederland is beperkt.
     

Wat deze studie toevoegt

  • Op 19 jarige leeftijd heeft 15% van de Nederlandse adolescenten een psychische stoornis, terwijl 45% ooit een psychische stoornis heeft gehad.
  • Bijna de helft van de psychische stoornissen in jongeren is ernstig en gaat gepaard met beperkingen in het dagelijkse functioneren.
  • De gemiddelde leeftijd waarop stoornissen ontstaan varieert aanzienlijk.  Aandacht- (ADHD) en veel angststoornissen, met name fobieën, ontstaan vaak al voor het 10e levensjaar. 
  • Instabiele gezinsomstandigheden zijn een belangrijke risicofactor voor gedragsproblemen, waaronder crimineel gedrag en verslaving.
  • Veel problematiek concentreert zich in 5-10% van de adolescenten;  zij lopen als volwassene een groot risico op allerlei problemen.
Link naar publicatie

Antisociaal gedrag en externaliserende problemen: Vervelende levensgebeurtenissen en antisociaal gedrag bij tieners: Speelt de reactie op stress een rol?

Auteurs: Sijtsema JJ, Van Roon AM, Groot PFC, Riese H

Wat was al bekend over dit onderwerp?

  • Nare gebeurtenissen hangen samen met probleemgedrag, zoals agressie en kleine criminaliteit, op latere leeftijd.
  • Sommige jongeren hebben weinig last van nare gebeurtenissen, terwijl anderen na het meemaken van een nare gebeurtenis juist meer kans op probleemgedrag hebben. 
  • De rol van de lichamelijke reactie op stress zou deze verschillen tussen jongeren kunnen verklaren.

Wat voegt deze studie toe?

  • Stressvolle omstandigheden rondom de geboorte (zoals een laag geboortegewicht, roken moeder tijdens zwangerschap) hangen niet samen met probleemgedrag op zestienjarige leeftijd.
  • De ernst van stressvolle gebeurtenissen in de kindertijd en puberteit hangen samen met probleemgedrag, maar alleen in jongens die geen sterke lichamelijke reactie op stress hebben.
  • Jongens die geen sterke lichamelijke reactie op stress hebben, hebben vaker probleemgedrag na veel stressvolle gebeurtenissen. Bij meisjes is het andersom; juist degenen met een sterke lichamelijke reactie op stress hebben meer kans op probleemgedrag na het meemaken van veel stressvolle gebeurtenissen.
Link naar publicatie

Antisociaal gedrag en externaliserende problemen: The Structured Assessment of Violence Risk in Youth in a large community sample of young adult males and females: The TRAILS study

Auteurs: Sijtsema JJ, Kretschmer T, Van Os T

Wat was al bekend over dit onderwerp?

  • Bij de voorspelling van toekomstig geweld wordt vaak gebruik gemaakt van risico-inschattingen. Hierbij wordt een overzicht gemaakt van risicofactoren en beschermende factoren voor toekomstig geweld. Bij jongeren wordt hiervoor vaak gebruik gemaakt van de vragenlijst ‘Structured Assessment of Violence Risk in Youth’ (SAVRY).
  • Deze vragenlijst wordt vaak gebruikt bij jongeren in justitiële instellingen, maar er is weinig bekend over of deze lijst ook risico op geweld kan voorspellen bij jongeren in het algemeen.
  • Daarnaast is er weinig bekend over welke factoren het meest bijdragen aan de voorspelling van toekomstig geweld.

Wat voegt deze studie toe?

  • Geslacht, geschiedenis van geweld en regulatieproblemen waren het best in staat om geweld en politiecontact op negentienjarige leeftijd te voorspellen.
  • Sociale steun was een beschermende factor. Jongeren die meer sociale steun hadden ontvangen tijdens hun jeugd waren minder gewelddadig en kwamen minder vaak in aanraking met de politie.
  • De risico-inschatting was in staat om risico op geweld en politiecontact vier tot zeven jaar later te voorspellen.
Link naar publicatie